Kernenergie in Nederland

Klimaatneutraal in 2050, de ambitie van het kabinet. Veel duurzame energiebronnen, zoals bijvoorbeeld wind, zon en waterstof, moeten hier hun steentje aan bijdragen. Maar ook kernenergie kan een grote bijdrage leveren aan het behalen van deze doelstelling. Daarom heeft de Nederlandse overheid ingezet op het openen van twee nieuwe kerncentrales en zal de huidige kerncentrale in Borssele langer openblijven.

Een directe associatie die kernenergie oproept, is dat het schadelijk is voor de directe omgeving. Maar waarom wil de overheid dan toch inzetten op het openen van twee nieuwe kerncentrales?

• Waarom kernenergie?
• Veiligheid
• Directe omgeving
• Benodigdheden
• Voor- en nadelen afgewogen

Wil jij met jouw innovatie het eenvoudiger maken om de ESG-doelstellingen te halen? Wil je daarbij jouw idee uit laten werken in samenwerking met Beeliners? Wij helpen je graag! Kom eens vrijblijvend langs voor een kopje koffie en we bespreken graag met jou de mogelijkheden.

Waarom kernenergie?

Door af te stappen van fossiele energie zal elektriciteit de belangrijkste vorm van energie gaan worden. Denk bijvoorbeeld aan de sterke toename van stekkerauto’s en warmtepompen. Het is niet goed te zeggen hoeveel elektriciteit we nodig gaan hebben, maar het is wel duidelijk dat het aanbod flink moet groeien om te kunnen voorzien in de vraag.

Kernenergie vormt een goede aanvulling op de zon- en windenergiebronnen. Kernenergie wordt namelijk ook CO2-vrij geproduceerd. De levering is niet afhankelijk van weersomstandigheden en daardoor heel constant. Een ander groot voordeel van kernenergie is dat een centrale relatief veel energie levert terwijl het weinig ruimte nodig heeft.

Veiligheid

Kernenergie wordt gegenereerd door het splijten van uraniumatoomkernen, waarbij energie vrijkomt. Dit proces genereert radioactief afval, inclusief afval afkomstig van uraniumwinning, gebruikte brandstof uit kerncentrales en sloopmaterialen na de sluiting van een centrale. In Nederland wordt dit radioactieve afval veilig bovengronds opgeslagen in speciale faciliteiten bij COVRA. Een klein deel van dit afval is sterk radioactief en moet na 100 jaar opslag bij COVRA worden overgebracht naar diepe ondergrondse opslagfaciliteiten, tegen het jaar 2130. Tot die tijd is er voldoende ruimte bij COVRA om het radioactieve afval centraal op te slaan.

Hoewel de gevolgen van een ongeval aanzienlijk kunnen zijn, is het risico uiterst laag en wordt een hoog niveau van veiligheid gehandhaafd dankzij adequaat toezicht door de onafhankelijke Autoriteit Nucleaire Veiligheid en Stralingsbescherming (ANVS). Het kabinet hecht er sterk aan dat de nucleaire veiligheid en stralingsbescherming voor zowel omwonenden als de rest van Nederland aan de hoogste normen voldoen. De ANVS zorgt ervoor dat deze normen worden nageleefd en dat nucleaire veiligheid en stralingsbescherming worden gewaarborgd bij de uitvoering van de plannen van het kabinet.

Directe omgeving

Hoewel kerncentrales niet veel fysieke ruimte innemen, hebben ze wel aanzienlijke invloed op hun directe omgeving. Dit kan bijvoorbeeld komen door de noodzakelijke aansluitingen op het landelijke hoogspanningsnetwerk en de diverse toegangsroutes die nodig zijn tijdens zowel de bouw als de exploitatie van de centrale. Daarnaast brengen ze hoogwaardige werkgelegenheid met zich mee, wat kan leiden tot economische groei en de leefbaarheid in de regio kan verbeteren. Om de belangen van de lokale en regionale gemeenschap goed te behartigen, wordt een dialoog gestart met bewoners en belanghebbenden in het gebied. Hierbij worden de voorwaarden voor realisatie en exploitatie zorgvuldig onderzocht en afgewogen.

Benodigdheden

Het opzetten van een kerncentrale vergt doorgaans zo’n tien jaar aan constructietijd, voorafgegaan door enkele jaren van intensieve voorbereiding. Deze voorbereidende fase omvat diverse activiteiten, zoals locatieonderzoek, technische analyses, milieueffectrapportages, vergunningsprocedures, aanbestedingsprocessen en financiële planning. Het is daarom van cruciaal belang om een weloverwogen besluit te nemen voordat de bouw begint en deze koers vervolgens vast te houden. Bovendien brengt het bouwen van een kerncentrale aanzienlijke kosten met zich mee.

Hoewel het exacte bedrag moeilijk te voorspellen is, is het duidelijk dat vanwege de hoge investeringskosten een actieve rol van de overheid noodzakelijk is om de financieringslasten voor private partijen te verlichten en de uiteindelijke energiekosten voor consumenten betaalbaar te houden.

Voor het opwekken van kernenergie zijn vervolgens grondstoffen nodig, zowel voor de bouw van de kerncentrale zelf als voor de energieproductie. In het bijzonder wordt uranium gebruikt als brandstof. Recentelijk heeft de situatie in Oekraïne aangetoond hoe grondstoffen als politiek instrument kunnen worden ingezet en hoe riskant het kan zijn om afhankelijk te zijn van één enkel land.

Gelukkig is er momenteel wereldwijd voldoende uraniumvoorraad beschikbaar, en er zijn diverse leveranciers, waardoor er geen sprake is van een monopolypositie. Dit beperkt de geopolitieke risico’s met betrekking tot kernenergie aanzienlijk. Bovendien kan uranium lange tijd veilig worden opgeslagen zonder noemenswaardig risico op kwaliteitsverlies, waardoor lange termijn voorraden kunnen worden aangelegd.

Voor- en nadelen afgewogen

Om de klimaatdoelstellingen te halen, breiden we de bestaande CO2-vrije energiebronnen uit, ontwikkelen we nieuwe technologieën en verminderen we geleidelijk het gebruik van fossiele brandstoffen waar mogelijk. Tegelijkertijd zien we de komende jaren een toenemende vraag naar elektriciteit. Dit vraagt om een goed gebalanceerde energiemix van diverse bronnen die elkaar aanvullen en samen zorgen voor betrouwbare energievoorziening en een stabiel, divers systeem. Kernenergie speelt hierbij een belangrijke rol als aanvulling op variabele, weersafhankelijke bronnen zoals zon en wind.

Aan de andere kant brengt kernenergie echter hoogradioactief kernafval met zich mee. In Nederland wordt dit afval bovengronds opgeslagen voor minimaal 100 jaar, waarbij een deel na deze periode nog steeds radioactief blijft en uiteindelijk in diepe ondergrondse opslag zal worden geplaatst. Bovendien is Nederland afhankelijk van het buitenland voor de grondstoffen voor kerncentrales, waaronder uranium, waarvan de voorraad eindig is. Kernenergie is dus geen hernieuwbare energiebron. Ten slotte kunnen de gevolgen van een ongeval groot zijn, hoewel de kans hierop zeer klein is en er een hoog veiligheidsniveau wordt gehandhaafd dankzij adequaat toezicht van de ANVS. Bij het afwegen van deze argumenten is het standpunt van het kabinet dat we ons, gezien de toenemende vraag naar elektriciteit en groene waterstof in de tweede helft van het komende decennium, niet kunnen veroorloven om CO2-vrije opties te negeren. Kernenergie vormt een belangrijke, stabiele aanvulling op de energiemix van de nabije toekomst.

Samen met Beeliners werken aan jouw ESG-innovatie

Heb jij een goed idee voor een product, dienst, proces of technologische innovatie waarmee het behalen van de ESG-doelstellingen eenvoudiger wordt? En wil jij jouw idee uit laten werken in samenwerking met Beeliners? Beeliners heeft een innovatiecel die zich specifiek bezighoudt met innovaties op het gebied van energy and heating systems. Kom eens vrijblijvend langs voor een kopje koffie en we bespreken graag met jou de mogelijkheden.